Podczas remontu budynku winda często służy do przewożenia pracowników, narzędzi i materiałów wykończeniowych. Worki z zaprawą, kartony z płytkami czy elementy wyposażenia mogą uszkodzić ściany kabiny, lustra i drzwi. Szczególnie narażone są powierzchnie ze stali nierdzewnej oraz dekoracyjne panele, na których łatwo powstają zarysowania i wgniecenia.
Dobrym rozwiązaniem może być tymczasowa zabudowa ochronna kabiny. Musi jednak uwzględniać nie tylko ryzyko uszkodzeń, lecz także wymagania bezpieczeństwa dźwigu. Nie każdy materiał i sposób mocowania są dopuszczalne.
Kiedy warto zamontować zabudowę ochronną windy?
Największe ryzyko uszkodzenia kabiny występuje podczas prac, które wymagają częstego transportu ciężkich lub dużych przedmiotów. Dotyczy to między innymi remontów mieszkań, modernizacji biurowców oraz prac wykończeniowych w nowych budynkach.
Jeżeli winda jest intensywnie wykorzystywana przez ekipy budowlane, nawet ostrożny transport nie eliminuje możliwości przypadkowego uderzenia narożnikiem płyty lub elementem metalowym w ścianę.
W takich sytuacjach zabudowy ochronne wind pozwalają ograniczyć bezpośredni kontakt przewożonych przedmiotów z wykończeniem kabiny. Zabezpieczenie powinno być dopasowane do wymiarów i konstrukcji konkretnego dźwigu.
Jakie elementy kabiny wymagają szczególnej ochrony?
Najbardziej narażone na uszkodzenia mechaniczne są boczne i tylne ściany kabiny. To właśnie o nie opierają się przewożone przedmioty, szczególnie podczas manewrowania w ograniczonej przestrzeni.
Ważne są również narożniki, elementy dekoracyjne i lustra. Nawet niewielkie uderzenie może pozostawić trwały ślad lub spowodować pęknięcie okładziny.
Osobnej uwagi wymagają drzwi kabinowe i przystankowe. Ich uszkodzenie może wpływać nie tylko na wygląd, lecz także na prawidłowe działanie mechanizmu.
Zabezpieczenia nie mogą jednak ograniczać pracy drzwi ani zasłaniać kurtyn świetlnych, czujników i innych elementów odpowiedzialnych za bezpieczne użytkowanie dźwigu.
Czy można zabudować podłogę i sufit windy?
Wytyczne Urzędu Dozoru Technicznego dotyczące tymczasowej zabudowy kabiny na czas budowy lub remontu wprost nie dopuszczają zabudowy podłogi. Powodem jest zmiana wysokości pomiędzy powierzchnią podłogi kabiny a progiem drzwi.
UDT nie dopuszcza również zabudowy sufitu i ścian, jeżeli występują w nich klapy lub drzwi ewakuacyjne.
Dlatego nie należy samodzielnie układać dodatkowych płyt na podłodze ani zakrywać sufitu bez sprawdzenia wymagań technicznych. Ewentualne rozwiązania wykraczające poza zakres wytycznych wymagają odrębnej oceny i odpowiednich uzgodnień.
Ochrona powierzchni przed uszkodzeniem nie może pogarszać bezpieczeństwa osób korzystających z windy.
Z jakich materiałów wykonuje się osłony ścian?
Do tymczasowych zabezpieczeń stosuje się różne rodzaje płyt, dobierane do przewidywanych obciążeń i warunków użytkowania.
W ofercie firm zajmujących się takimi realizacjami można spotkać płyty komorowe, płyty meblowe o określonych właściwościach ogniowych oraz rozwiązania oparte na płytach drewnopochodnych.
Frez Studio wymienia w swojej ofercie płyty komorowe, płyty STOP FIRE i OSB. Nie oznacza to jednak, że każda płyta oznaczona jako OSB automatycznie nadaje się do zastosowania w kabinie dźwigu.
Zgodnie z wytycznymi UDT materiały tymczasowej zabudowy powinny być trudno zapalne, a ich właściwości potwierdzone odpowiednim dokumentem odnoszącym się do klasyfikacji według EN 13501-1.
Przed wyborem materiału należy zatem sprawdzić dokumentację konkretnego wyrobu, zamiast opierać się wyłącznie na jego nazwie handlowej.
Dlaczego masa zabudowy ma znaczenie?
Każda płyta, listwa i element mocujący zwiększają masę wyposażenia kabiny. W przypadku dźwigu nie jest to obojętne, ponieważ urządzenie ma określony udźwig i dopuszczalną liczbę pasażerów.
Przykładowo zabudowa wykonana z materiałów o łącznej masie 80 kg stanowi dodatkowe obciążenie, które trzeba uwzględnić podczas oceny warunków użytkowania windy.
Nie wystarczy jednak automatycznie odjąć 80 kg od dotychczasowego udźwigu i uznać sprawę za rozwiązaną. Wytyczne UDT wymagają także uwzględnienia zmniejszonej powierzchni użytkowej kabiny oraz odpowiednich zasad określania udźwigu i liczby osób.
Nie dopuszcza się przy tym samodzielnej zmiany masy przeciwwagi ani ingerencji w nastawę ogranicznika udźwigu.
Jak zamocować zabudowę bez uszkodzenia kabiny?
Zabudowa powinna być stabilna i odporna na przypadkowe uderzenia podczas transportu materiałów. Jednocześnie jej montaż nie może powodować trwałych uszkodzeń elementów kabiny.
UDT wskazuje, że mocowanie zabezpieczeń musi wykluczać możliwość ich samoistnego oderwania od ścian lub sufitu.
Nie należy więc stosować przypadkowych rozwiązań, takich jak luźno ustawione płyty oparte o poręcze czy elementy zamocowane bez uwzględnienia konstrukcji dźwigu.
Prace trzeba przeprowadzić w porozumieniu z osobą kompetentną w zakresie budowy urządzenia, na przykład konserwatorem albo przedstawicielem producenta windy.
Czego nie wolno zasłaniać podczas remontu?
Nawet szczelnie dopasowana osłona nie może ograniczać dostępu do urządzeń potrzebnych do bezpiecznego korzystania z windy.
W szczególności dostępne i czytelne muszą pozostać:
- panel sterowania i przyciski przywołania pomocy,
- środki komunikacji głosowej,
- tabliczka znamionowa z informacją o udźwigu i liczbie osób,
- instrukcje oraz wymagane oznaczenia,
- piętrowskazywacz,
- oświetlenie podstawowe i awaryjne,
- otwory wentylacyjne.
Osłony nie mogą również tworzyć ostrych krawędzi ani elementów mogących zranić pasażerów.
Czy do montażu zabudowy potrzebna jest zgoda UDT?
UDT opublikował wytyczne pozwalające wykonać określoną tymczasową zabudowę kabiny na czas budowy lub remontu bez uzyskiwania dodatkowej zgody urzędu, pod warunkiem spełnienia wszystkich wskazanych wymagań.
Nie oznacza to dowolności w montowaniu okładzin. Wymagane jest między innymi uzgodnienie prac z osobą kompetentną w zakresie budowy dźwigu i właściwe udokumentowanie wykonania zabezpieczeń.
W dzienniku konserwacji powinien znaleźć się wpis konserwatora potwierdzający wykonanie zabudowy. W kabinie należy również umieścić aktualne informacje o udźwigu i dopuszczalnej liczbie osób.
Eksploatujący powinien dysponować dokumentami dotyczącymi zastosowanych materiałów i zapewnić stałą kontrolę stanu zabezpieczeń.
Jeżeli zakres prac wykracza poza wytyczne dotyczące tymczasowej zabudowy, nie należy zakładać, że ta sama uproszczona procedura będzie wystarczająca.
Jak chronić windę podczas transportu materiałów?
Sama zabudowa nie zastępuje zasad prawidłowego użytkowania dźwigu. Należy przestrzegać dopuszczalnego obciążenia oraz nie przewozić przedmiotów w sposób blokujący drzwi.
Materiały powinny być ustawione stabilnie, tak aby nie przesuwały się podczas ruszania i zatrzymywania kabiny.
Szczególnie ostrożnie trzeba transportować długie profile, metalowe elementy i materiały o ostrych krawędziach. Nawet solidne osłony mogą zostać uszkodzone przez punktowe uderzenie.
Przy pracach generujących pył warto regularnie kontrolować czystość progów i prowadnic drzwi. Zanieczyszczenia mogą utrudniać pracę mechanizmu, dlatego ich usuwanie powinno odbywać się zgodnie z zasadami obsługi urządzenia.
Kiedy zdemontować zabezpieczenia windy?
Osłony można usunąć po zakończeniu etapu prac, który uzasadniał ich zastosowanie. Nie zawsze musi to być dzień formalnego zakończenia remontu całego budynku.
W nowych obiektach okres podwyższonego ryzyka może utrzymywać się również podczas przeprowadzek i wyposażania mieszkań.
Po demontażu należy skontrolować stan powierzchni kabiny, drzwi i elementów wyposażenia. Warto także upewnić się, że nie pozostały żadne części mocowań mogące przeszkadzać w użytkowaniu dźwigu.
Jeżeli mimo zabezpieczeń pojawiły się uszkodzenia estetyczne, można rozważyć odnowienie wykończenia kabiny. Frez Studio oferuje również oklejanie i aranżację wnętrz wind. Takie prace należy odróżnić od tymczasowej zabudowy ochronnej, ponieważ ich zakres i wymagania mogą być inne.
Co powinien ustalić zarządca przed rozpoczęciem remontu?
Przed udostępnieniem windy ekipom wykonawczym warto uzgodnić z konserwatorem urządzenia możliwość jej wykorzystania do planowanych prac oraz warunki montażu zabezpieczeń.
Następnie trzeba określić materiały, masę zabudowy, sposób mocowania i zasady bieżącej kontroli.
W przypadku większych remontów pomocne jest zamówienie indywidualnie dopasowanego zabezpieczenia kabiny, zamiast wykonywania prowizorycznych osłon z przypadkowych płyt.
Prawidłowo przygotowana zabudowa powinna ograniczać ryzyko zarysowań i uderzeń, a jednocześnie pozostawać zgodna z wymaganiami bezpieczeństwa dźwigu. O skuteczności rozwiązania decydują nie tylko użyte materiały, ale przede wszystkim ich dobór, masa i sposób montażu.
FAQ
Czy można zabezpieczyć windę płytami OSB?
Możliwość zastosowania konkretnego materiału zależy od jego właściwości, w tym klasyfikacji reakcji na ogień. Zwykła płyta OSB nie jest automatycznie dopuszczona do wykorzystania jako zabudowa ochronna dźwigu.
Czy tymczasowa zabudowa windy wymaga zgody UDT?
Jeżeli spełnia wszystkie warunki oficjalnych wytycznych UDT dla zabudowy na czas budowy lub remontu, może być wykonana bez dodatkowej zgody urzędu. Wymaga jednak odpowiedniego uzgodnienia, kontroli i udokumentowania.
Czy można położyć dodatkową płytę na podłodze windy?
Wytyczne UDT dotyczące tymczasowej zabudowy kabiny nie dopuszczają zabudowy podłogi ze względu na zmianę poziomu względem progu drzwiowego.
Czy po zabudowaniu kabiny zmienia się jej udźwig?
Dodatkową masę materiałów i zmniejszenie powierzchni użytkowej trzeba uwzględnić przy weryfikacji dopuszczalnego obciążenia i liczby osób. Nie wolno samodzielnie ingerować w nastawy urządzeń zabezpieczających.
